ตัวสะกดในภาษาไทใหญ่(ไต)มี 6 ตัว (โต๋แพ็ด 6 ตัว)

โต๋แพ็ดเส็งหลัง “ม่ะ” แพ็ด tou phaet seng lang “ma” phaet

ဢမ်

ဢၢမ်

ဢိမ်

ဢဵမ်

ဢႅမ်

ဢုမ်

ဢူမ်

ဢွမ်

ဢုိမ်

ဢူိမ်

อ๋ำ

อ๋าม

อิ๋ม

เอ๋ม

แอ๋ม

อุ๋ม

โอ๋ม

อ๋อม

อื๋ม

เิอิ๋ม

am

aam

im

em

aem

um

oum

awm

uem

oem

โต๋แพ็ดเส็งหลัง “น่ะ” แพ็ด tou phaet seng lang “na” phaet

ဢၼ်

ဢၢၼ််

ဢိၼ်

ဢဵၼ််

ဢႅၼ််

ဢုၼ်

ဢူၼ်

ဢွၼ်

ဢုိၼ်

ဢိူၼ််

อั๋น

อ๋าน

อิ๋น

เอ๋น

แอ๋น

อุ๋น

โอ๋น

อ๋อน

อื๋น

เอิ๋น

an

aan

in

en

aen

un

oun

awn

uen

oen

โต๋แพ็ดเส็งหลัง “ง่ะ” แพ็ด tou phaet seng lang “nga” phaet

ဢင်

ဢၢင််

ဢိင်

ဢဵင််

ဢႅင််

ဢုင်

ဢူင်

ဢွင်

ဢုိင််

ဢူိင််

อั๋ง

อ๋าง

อิ๋ง

เอ๋ง

แอ๋ง

อุ๋ง

โอ๋ง

อ๋อง

อื๋ง

เอิ๋ง

ang

aang

ing

eng

aeng

ung

oung

awng

ueng

oeng

ตัวสะกดคำตาย 3 ตัว โต๋แพ็ดเสียงขาด 3 ตัว Stop Finals Consonant

โต๋แพ็ดเส็งขาด “ต้ะ” แพ็ด tou phaet seng khat “ta” phaet

ဢတ်

ဢၢတ်

ဢိတ်

ဢဵတ််

ဢႅတ်

ဢုတ်

ဢူတ်

ဢွတ်

ဢုိတ််

ဢူိတ််

อั๋ด

อ๋าด

อิ๋ด

เอ๋ด

แอ๋ด

อุ๋ด

โอ๋ด

อ๋อด

อื๋ด

เอิ๋ด

at

aat

it

et

aet

ut

out

awt

uet

oet

โต๋แพ็ดเส็งขาด “ป้ะ” แพ็ด tou phaet seng khat “pa” phaet

ဢပ်

ဢၢပ်

ဢိပ်

ဢဵပ်

ဢႅပ်

ဢုပ်

ဢူပ်

ဢွပ်

ဢုိပ်

ဢူိပ်

อั๋บ

อ๋าบ

อิ๋บ

เอ๋บ

แอ๋บ

อุ๋บ

โอ๋บ

อ๋อบ

อื๋บ

เอิ๋บ

ap

aap

ip

ep

aep

up

oup

awp

uep

oep

โต๋แพ็ดเส็งขาด “ก้ะ” แพ็ด tou phaet seng khat “ka” phaet

ဢၵ်

ဢၢၵ်

ဢိၵ်

ဢဵၵ််

ဢႅၵ်

ဢုၵ်

ဢူၵ်

ဢွၵ်

ဢုိၵ််

ဢူိၵ််

อ้๋ก

อ๋าก

อิ๋ก

เอ๋ก

แอ๋ก

อุ๋ก

โอ๋ก

อ๋อก

อื๋ก

เอิ๋ก

ak

aak

ik

ek

aek

uk

ouk

awk

uek

oek

เสียงอักษรกล้ำในภาษาไตมี 3 ตัว (แม่เสียงซ่อน 3 ตัว)

กล้ำกับอักษร “ย” อักษร “ร” และอักษร “ว”

Mae Seng Sawn 3 Tou

กล้ำกับอักษร “ย” “ယ”		อักษร “ร” “ရ”		อักษร “ว” “ဝ”
Combine with “ya”		Combine with “ra”		Combine with “wa”
ၵျ		ြၽ		ၵႂ
ၵ+ယ		ၽ+ရ		ၵ+ဝ
เีี่กี้ย		พระ		กว่า
ก+ย		พ+ร		ก+ว
kya		pra		kwa
การเรียกสัญลักษณ์		การเรียกสัญลักษณ์		การเรียกสัญลักษณ์
-ျ		ြ-		-ႂ
ႁွပ်ႇ		လဵပ်ႈ		ၵႂႆၢႉတႂ်ႈ
หอบ		เล่บ		กว้ายใต้
hawp		lep		kwaai-taue

ตัวอย่าง

จองพราหรือจองพารา(เข่งต่างส่างปุ๊ด)= ၵွျင်းြၽႃး (ซุ้มรับเสด็จ)

ြၽႃး = พรา = พระผู้เป็นเจ้า = Praa (God)

ြတႃး = ตรา = ธรรมะ= traa (dharma/moral)

သင်ႇၶ = สั่งฆะ = สังฆะ (พระสงฆ์) = sang-kha (monk)

ၵႂႃႇလႂ် = กว่าใหล (ละ-อึ ) = ไปไหน? – kwa-laue (Where are you going?)

မႂ်ႇသုင် = ใหม่สูง(มะ-อึสูง) = สวัสดี = Mai Soong (Greeting in Tai)

เสียงสระควบในภาษาไตมี 13 ตัว (แม่กั๊บซ่อน 13 ตัว)

ควบกับเสียง “อี” เสียง “อู” และเสียง “อึ”

Mae Kap Sawn 13 Tou

ควบกับเสียง “อี”		ควบกับเสียง “อู”		ควบกับเสียง “อึ”
Combine with “i”		Combine with “u”		Combine with “ue”
ဢီ		ဢူ		ဢိုဝ်
-ႆ		-ဝ်		-ႂ်
ၵႆၢႇၶိုၼ်း		“ဝ”ၽႅတ်း		ၵၢင်းၵိင်း
ก่ายคืน		ว่ะแพ๊ด		ก๊างกิ๊ง
kaai-khuen		wa-phaet		kaang-king

ควบกับเสียง “อี” แม่กั๊บซ่อน “อี” Combine with “i”td>

ဢ	ဢႃ	ဢီ	ေဢ	ႄဢ	ဢူ	ဢူဝ်	ေဢႃ	ဢိုဝ်	ဢိူဝ်
ဢ+ဢီ	ဢႃ+ဢီ	-	-	-	ဢ+ဢီ	ဢူဝ်+ဢီ	ေဢႃ+ဢီ	ဢိုဝ်+ဢီ	ဢိူဝ်+ဢီ
ဢႆ	ဢၢႆ	-	-	-	ဢုၺ်	ဢူၺ်	ဢွႆ	ဢိုၺ်	ဢိူၺ်
ไอ๋	อ๋าย	-	-	-	ุอุ๋ย	โอ๋ย	อ๋อย	อึ๋ย	เอ๋ย
อะ+อี๋	อ๋า+อี๋				อู๋+อี๋	โอ๋+อี๋	อ๋อ+อี๋	อึ๋+อี๋	เอ๋อ+อี๋
ai	aai				ui	oui	oi	uei	oey

ควบกับเสียง “อู” แม่กั๊บซ่อน”อู” Combine with “u”

ဢ	ဢႃ	ဢီ	ေဢ	ႄဢ	ဢူ	ဢူဝ်	ေဢႃ	ဢိုဝ်	ဢိူဝ်
ဢ+ဢူ	ဢႃ+ဢူ	ဢီ+ဢူ	ေဢ+ဢူ	ႄဢ+ဢူ	-	-	-	-	-
ဢဝ်	ဢၢဝ်	ဢိဝ်	ဢဵဝ်	ဢႅဝ်	-	-	-	-	-
เอ๋า	อ๋๋าว	อิ๋ว	เอ๋ว	แอ๋ว	-	-	-	-	-
อะ+อ๊๋	อ่า+อู๋	อิ+อู๋	เอ๋+อู๋	แอ๋+อู๋
ao	aao	iu/io	eo	aeo

ควบกับเสียง “อึู” แม่กั๊บซ่อน”อึู” Combine with “ue”

ဢ	ဢႃ	ဢီ	ေဢ	ႄဢ	ဢူ	ဢူဝ်	ေဢႃ	ဢိုဝ်	ဢိူဝ်
ဢ+ဢိုဝ်	-	-	-	-	-	-	-	-	-
ဢႂ်	-	-	-	-	-	-	-	-	-
อะ-อึ
aue

หมายเหตุ – เสียง “อะ-อึ” ไม่มีในภาษาไทย แต่การใช้จะเหมือนกับ “ใ-” ทุกประการ

โตนเส็ง 6 โตน

เสียงวรรณยุกต์ในภาษาไตมี 6 เสียง

เสียงจัตวา	เสียงเอก	เสียงสามัญท้ายโท	เสียงสามัญท้ายตรี	เสียงโทสั้น	เสียงสามัญ
rising	low level	low fall	high fall	mid fall	mid level
อ๋า	อ่า	อา	อ๊า	อ้า	อา
aa	aa2	aa3	aa4	aa5	aa6
-	-ႇ	-ႈ	-း	-ႉ	-ႊ
ပဝ်ႇ	ယၵ်း	ယၵ်းၸမ်ႈ	ၸမ်ႈၼႃႈ	ၸမ်ႈတႂ်ႈ	ယၵ်းၶုိၼ်ႈ
เป่า=ว่าง	ยัก	ยักจ้ำ	จ้ำหน้า	จ้ำใต้	ยักขึ้น
no mark	yak	yak-tsam	tsam-na	tsam-taue	yak-khuen

ตัวอย่างการผสมสระ – Samples

อี๋	อี่	อี	อี๊	อี้	อี
i	i2	i3	i4	i5	i6
กี๋	กี่	กี	กี๊	กี้	กี
ki	ki2	ki3	ki4	ki5	ki6
ขี๋	ฃี่	ขี	ขี๊	ขี้	ขี
khi	khi2	khi3	khi4	khi5	khi6

หมายเหตุ – เสียง ยักจ้ำ (เสียงสามัญท้ายโท) กับเสียง ยักขึ้น (เสียงสามัญ) จะใกล้เคียงกัน

ไต		ไทย	Eng
หมา		หมา	dog
หม่า		บ่า	shoulder
หม้า		บ้า	crazy, insane
มา		มา	come
ม่า		ม้า	horse
คา		กิ่งก้าน	branch

คำที่ผสมกับเสียงจัตวา(เสียงเป่า้)
ไต			ไทย	Eng
လီ		หลี	ดี	good
မီ		หมี	หมี	Bear
ၸႂ်		ใจ๋=จะ-อึ๋	ใจ	heart,mind
သႂ်		ใส	ใส	clear
ႁၼ်		หัน	เห็น	see
คำที่ผสมกับเสียงเอก (ยัก)
သီႇ		สี่	สี่	four
ပႃႇ		ป่า	ป่า	forest
ၵႂႃႇ		กว่าึ๋	ไป	go
မႃႇ		หม่า	บ่า	shoulder
ယွင်ႇ		หย่อง	บ้า	mad,crazy
คำที่ผสมกับเสียงสามัญท้ายโท (ยักจ้ำ)
ႁႃႈ		ห้า	ห้า	five
ၵဝ်ႈ		เก้า	เก้า	nine
ၸႂ်ႈ		ใจ้	ถูกต้อง	correct
ၶႃႈ		ข้า	ทาส	slave
လဝ်ႈ		เล่า	เหล้า,สุรา	alcohol

แม่กั๊บเหง้า 10 ตัว
เสียงสระในภาษาไตมี 10 ตัว

Mae kap Ngao 10 Tou

ႄမႈၵပ်းငဝ်ႈ ႑႐ တူဝ်

ဢ	ဢႃ	ဢီ	ေဢ	ႄဢ	ဢူ	ဢူဝ်	ေဢႃ	ဢိုဝ်	ဢိူဝ်
อ๊ะ	อ๋า	อี๋	เอ๋	แอ๋	อู๋	โอ๋	อ๋อ	อึ๋	เอ๋อ
ah	aa	ii	e	ae	uu	ou	aw	ue	oe

หมายเหตุ –
สระ อิ และอุ ก็รวมอยู่ในสระต้นนี้ด้วย

ตัวอย่างการผสมสระ

อ๋า	อ่า	อา	อ๊า	อ้า	อา
ก๋า	ก่า	กา	ก๊า	ก้า	กา
ขา	ข่า	คา	ค๊า	ค่า	คา

Tou Nap Tai 10 Tou

႑	႒	႓	႔	႕	႖	႗	႘	႙	႐
1	2	3	4	5	6	7	8	9	0
หนึ้ง	สอง	สาม	สี่	ห้า	ฮก	เจ้ด	แปด	เก้า	ศูนย์
nueng	hsawng	saam	hsi	ha	houk	tset	paet	kao	sun

ตัวอย่าง

พ.ศ. 2552 = ႒႕႕႒ႇ คริสต์ศาสนา ႒႐႐႙, ไตศักราช(ปีไต) ႒႑႐႔ = 2104

10	႑႐		sip	ซิบ
100	႑႐႐		loi/paak	ปาก/ล่อย
1,000	႑ႇ႐႐႐		heng	เห็ง
10,000	႑႐ႇ႐႐႐		muen	หมึ่น
100,000	႑႐႐ႇ႐႐႐		hsaen	แสน
1,000,000	႑ႇ႐႐႐ႇ႐႐႐		laan	ล่าน

การนับเกี่ยวกับเงิน လွင်ႈၼပ့်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈငိုၼ်း COUNTING MONEY IN TAI

ปะยา			pya = dollar
แป้ก			paek = cents
ห้องหนึ้ง		2.50	hawng-nueng
ต่องหนึ้ง		4	tawng-nueng
ฮ่อยหนึ้ง		8	hoi-nueng
ขันหนึ้ง		10	khan-nueng
ล่อยหนึ้ง		100	loi-nueng

(โต๋แม่ลิ่กไต)

พยัญชนะไต 19 ตัว ออกเสียง mp3, Roman และความหมาย ในภาษาอังกฤษ, ภาษาไทย

ตัวอักษรภาษาไตหรือไทใหญ่ ไม่ได้แยกเป็นเสียงสูง กลาง ต่ำ ไว้เหมือนภาษาไทยกลาง แต่จะแยกเสียงด้วยเครื่องหมายหรือรูปวรรณยุกต์

แบบหัดอ่านพยัญชนะไต(ไทใหญ่)

โต๋แม่ลิ่กไต 19 โต๋  Tou mae lik tai 19 tou

รูปอักษรไทใหญ่		ชื่ออักษรในภาษาไทใหญ่	เทียบรูปอักษรไทย	หมายเหตุ
		ก้ะ ไก่	ก
		ข้ะ ไข่	ข, ฃ, ค, ฅ
		ง่ะ งู	ง	ออกเสียงใกล้เคียงกับ”งู” ในภาษาไทย
		จ้ะ จ้าง	จ	จ้าง(ออกเสียงเหมือนภาษาลาว) แปลว่า ช้าง
		ส้ะ แสง	ซ, ศ, ษ, ส	แสง แปลว่า อัญมณี
		ญ่ะ หญ่อง	ญ, ย	เสียง /ญ/ ในที่นี้เป็นเสียงนาสิก (เสียงขึ้นจมูก) แบบเดียวกับที่ปรากฏ ในภาค อีสานหรือภาคเหนือของไทย, หญ่อง แปลว่า ต้นโพธิ์
		ต้ะ เต่า	ฏ, ต
		ถ้ะ ไถ	ฐ, ถ, ท, ฑ	ไถ แปลว่า คันไถ
		น่ะ หนู	น, ณ
		ป้ะ ป๋า	ป	ป๋า ในที่นี้คือคำว่า ปลา ในภาษาไทย
		ผ้ะ ผิ้ง	ผ, พ
		ฟ่ะ ไฟ	ฝ, ฟ	ออกเสียงใกล้เคียงกับ”ไฟ” ในภาษาไทย
		ม่ะ แม้	ม	แม้ แปลว่า แม่
		ย่ะ ยุง	ย, ญ	ออกเสียงใกล้เคียงกับ”ยุง” ในภาษาไทย
		ร่ะ ระเซ	ร, ฤ	ระเซ ในที่นี้คือคำว่า ” ฤๅษี”ในภาษาไทย
		ล่ะ ลิง	ล, ฦ, ฬ	ออกเสียงใกล้เคียงกับ”ลิง” ในภาษาไทย
		ว่ะ เว็ง	ว	เว็ง ในที่นี้คือคำว่า “เวียง” ในภาษาไทย
		ห้ะ หิ่ง	ห, ฮ	หิ่ง ในที่นี้คือคำว่า “กระดิ่ง หรือระฆัง ” ในภาษาไทย
		อ้ะ อ่าง	อ

พยัญชนะเสริม 4 ตัว (ใช้สำหรับเสียงในภาษาต่างชาติ)

		ก้ะ กู๊ด	ค	เช่น กู๊ดมอนิ่ง
		ด้ะ ด็อกเตอร์	ด	เช่น ด็อกเตอร์
		บ้ะ ใบไม้	บ	เช่น เบิร์ด
		ธ แธ็งค์คิว	ธ	เช่น แธ็งค์คิว

————–

The Tai (Shan) language is related to the Thai language and is called Tai-Yai, or Tai Long in the Tai languages. The Shan call themselves “Tai”.It is spoken in Northeast Burma, that is to say, in the Shan States of Burma, and in pockets in Northern Thailand. There are also Shan people and Shan speakers in the Xishuangbanna (Sipsongpanna) Dai Autonomous Prefecture, Dehong Dai (Dai Tai Khong) and Jingpo Autonomous Prefecture of Yunnan province in southwestern China, which lies just across the eastern border from the Shan States of Burma. The Tai-Ahom of Assam state, India. The Thaiyai in Northern Thailand, The Tai in Vietnam and Lao.
It has six tones and is a part of the Kam-Tai or Kadai language family, which are found from Northern Burma and India on the west through Southern China on the north, and Laos on the east.
The term “Shan” is believed to be a Burmese variation on “Siam,” which surely indicates that the ethnic Burmese believed that the “Shan” were a Thai (Tai) people.
The number of Shan speakers is not known, in part because the Shan population is unknown. Estimates range from 4 million to 30 million, though it is likely that the true number of Shan is somewhere around 6 million, with about half speaking the Shan language; 3.3 million is the number generally estimated. Many Shan speak local dialects as well as the language of their trading partners. Few people can read or write in Shan script, especially foreigners.

ၽႃႇသႃတႆး(ဢၼ်ပိူၼ်ႈႁွင့်ဝႃႈ “သျၢၼ်း”) ပဵၼ်ၽႃႇသႃႇလဵဝ်ၵၼ်တင်းၽႃႇသႃႇထႆး ႄလႈႁွင့်တႆးယႂ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ်တႆးလူင်၊ သျၢၼ်းႁွင့်တူဝ်ၵဝ်ႇဝႃႈ “တႆး” ၽႃႇသႃႇတႆး မီး ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ်ၵၼ် ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႊပွတ်းၼိူဝ်(ပွတ်းႁွင်ႇ)၊ ဢၼ်ႁွင့်ၵၼ်ဝႃႈ “မိူင်းတႆး” ၊ မိူင်းထႆးပွတ်းႁွင်၊ ၼႂ်းသိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃးဢၼ်ပဵၼ်လႅၼ်လိၼ်ဢုပ်ႇပိူင်ႁင်းေၶႃ Xishuangbanna (Sipsongpanna) Dai Autonomous Prefecture ႄလႈၼႂ်းလႅၼ်လိၼ်တႂ်ႈၶူင်း(တႆးၼိူဝ်) ဢၼ်ပဵၼ်လႅၼ်လိၼ်ဢုပ့်ပိူင်ႁင်းေၶႃႈႁူမ်ႈၵၼ်တင်းပီႈၼွင့်ၶၢင်ၵျိၼ်းၽူဝ်ႈ Dehong Dai (Dai Tai Khong) and Jingpo Autonomous Prefecture) ဢၼ်ယူႇဝႆ့ၼႂ်း ပွတ်း ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်း တူၵ်းမိူင်းႄၶႇ၊ဢွင်ႈဢၼ်တိတ်းၸပ်းတင်းၶွပ်ႇလႅၼ်မိူင်းတႆးယၢမ်း လဵဝ်၊တႆးဢႃႇႁူမ်ႇၼႂ်း မိူင်းဢတ်ႇသမ်ႇ ၼႂ်းဢိၼ်းၻီးယႃး၊တႆးယႂ်ႇၼႂ်းမိူင်းထႆး၊တႆးၼႂ်းမိူင်း ဝႅတ့်ၼၢမ်းႄလႈမိူင်းလၢဝ်း။
သႃႇၽႃႇတႆးမီးတူၼ်းသဵင်ႁူၵ်းတူၼ်း ႄလႈပဵၼ်ၶိူဝ်းလဵဝ်ၵၼ်တင်းၽႃႇသႃႇ Kam-Tai ဢမ်ႇၼၼ် Kadai ဢၼ်ႁႃထူပ်းလႆႈမိူင်းမၢၼ်ႊပွတ်း ၼိူဝ်ႄလႈဢိၼ်းၻီႈယႃး ပွတ်းတူၵ်း ေတႃႇထိုင်တွၼ်ႈးၼိူဝ် ၶွင် မိူင်းႄၶႇပွတ်းၸၢၼ်း ႄလႈပွတ်းဢွၵ်ႇမိူင်းလၢဝ်း။
ေၶႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ႁွင့်ဝႃႈ “သျၢၼ်း” ၼၼ့်ယုမ်ႇယမ်ၵၼ်ဝႃႈ ပဵၼ်ေၶႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်မၢၼ်ႊႁွင့် “သယၢမ်ႇ” ေသႄလႈဢွၵ်ႇသဵင်ဢမ်ႇပီႇေသပိူင်ႈၵႂႃႇ၊ ပဵၼ်လွင်ႈၸိၸမ်ႈႄၼ တႅပ်ႈေတႃး ယဝ် ့ဝႃႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႊဝႃႈ “သျၢၼ်း” ၼၼ့်ပွင်ႇထိုင် ၵူၼ်း“တႆး”။
သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆၽူႈ တီႈလၢတ်ႈၵႂၢမ်ႈတႆးယူႇၼၼ်ငဢမ်ႇႁူႉတႅပ်ႈေတႃးလီၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈဢမ်ႇႁူႉ ႁူဝ်ၵူၼ်းတႆးလႆႈလီၼၼ့်ယဝ့်၊လၢမ်းၵၼ်ဝႆ့ဝႃႈ ေတမီးမွၵ်ႈ 4 လၢၼ်ငထိုင် 30 လၢၼ့်၊ ေၶႃႈမုၼ်းမၢင်တီႈႄၼဝႆ့ဝႃႈမီး 6 လၢၼ့်၊ၸမ်ၶိုင်ႈၼိုင်ႈ 3.3 လၢၼ့်ၼၼ့်ပဵၼ်တီႈ ဢၼ် လၢမ်းၵၼ်တင်း လူင်ယဝ့်၊ၵူၼ်းတႆးၵမ်ႈၼမ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ်ၼႂ်း လွင်ႈၵႃႉၶႆၢၼႂ်းဢွင်ႈ ပွတ်း တွၼ်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇ၊မီးၵူၼ်းၵမ်ႈေဢႇဢၼ်ဢၢၼ်ႇလူႄလႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆး လႆႈ၊ၶိုၵ့်တွၼ်းၵူၼ်းတၢင်ႇၶိူဝ်းတၢင်ႇမိူင်းယိုင်ႈၶႅၼ်းဢမ ်ႇေမႃၵၼ်ယဝ့်။

ยินดีต้อนรับ จากบล็อกเรียนภาษาไทใหญ่ บล็อกนี้สร้างขึ้นมาสำหรับผู้ที่สนใจเรียนรู้ภาษาไทใหญ่โดยเพาะ