"ေၵႃၵပ်းသၢၼ်တႆး" ၼႆ ထွမ်ႇၸုိဝ်ႈမၼ်းယဝ်ႉ ယိၼ်းလီယိၼ်းၸူမ်းၸွမ်းေတႉေတႉဝႃႈ မီးေၵႃ လႆႈၵူိတ်ႇပဵၼ် မႃး ေၵႃၼုိင်ႈ ပုၼ်ႈတႃႇၵပ်းသၢၼ်ပီးၼွင်ႉတႆး ဢၼ်ယူႇၵၼ်ဝႆႉေၵႃႉႁူးေၵႃႉတၢင်း ေၵႃႉဝၢၼ်ႈေၵႃႉမူိင်း၊ ေၵႃၵပ်း သၢၼ်တႆးၼႆႉၸွမ်းၼင်ႇေၶႃႈမုၼ်းလႆႈမႃးၼၼ်ႉမီးေၵႃပွင်ၵၢၼ်(7)ေၵႃႉႄလႈၽူႈၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းေၵႃ(21)ေၵႃႉ၊ ၽူႈၶဝ်ႈပႃးၸူိဝ်းၼၼ်ႉလုၵ်ႈတီႈၼႂ်းမူိင်းတႆး(7)ေၵႃႉ၊ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈမူိင်းထႆးၽူႈတၢင်တူဝ်(6)ပိုၼ်ႉတီႈ(6)ေၵႃႉ ၊ ႄလႈၽူႈၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းသုၼ်ႇတူဝ်ၸူိဝ်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ေၵႃပွင်ၵၢၼ်(7)ေၵႃႉၼၼ်ႉၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လူင်လႆႈလူိၵ်ႈတၢင်ႇမႃးဢၼ်ပဵၼ်ၽူႈမီးတူဝ်ထူပ်း မီႈပိုၼ်ႉႁူႉတင်း လႆၢေသ ေတပဵၼ်ၽူႈၼမ်းၼႃႈ (1)ေၵႃႉ၊ ၽူႈၵပ်းသၢၼ်(1)ေၵႃႉ၊ၵႅမ်ၽူႈ ၵပ်းသၢၼ်(1)ေၵႃႉ ႄလႈၽူႈၶဝ်ႈ ၸုမ်း(4)ေၵႃႉ ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ဢဵၼ်းဢၢၼ်းပူိင်လူင်ေတႉေတႉႄတႉတႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်တႃႇ ၽွၼ်း လီပီႈၼွင်ႉတႆး၊ တႃႇၼမ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် မႃးမီးၼႂ်းမူိင်းတႆး၊တႃႇၵပ်းသၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းတင်းၸၢဝ်းၶူိဝ်းတၢင်ႇၶူိဝ်းၼႂ်းမူိင်းတႆး ၸူိဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ႁွင်ၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်
- ပၢင်သွၼ်လွၵ်းလႆၢးဢုပ်ႇဢူဝ်းႄၵႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ
- ပၢင်တႆးႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်
- ပၢင်လႅၵ်ႈလႆၢႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး
- ပၢင်သွၼ်ငဝ်ႈၶၢမ်ႇပိုၼ်ႉပၵ်းပူိင်ၸိုင်ႈမူိင်း
ေပႃးေတမႃးထတ်းသၢင်တူၺ်းလိုၵ်ႉလိုၵ်ႉၸိုင် ဢမ်ႇဝႃႈလွင်ႈၵပ်းသၢၼ်ၼႂ်းတႆးၼင်ႇၵၼ်၊ ဢမ်ႇၼၼ် တင်း ၸၢဝ်းၶူိဝ်းၼႂ်းမူိင်းတႆးတင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းလူဝ်ႇလႆႈမီးတီႈၸုၵ်းၸႅင်ႈလႅင်း ဝႃႈေပႃးႁဝ်း သၢၼ်မုိဝ်း ႁူမ်ႈ ၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈသမ်ႉေတသိုပ်ႇႁဵတ်းသင်? ၸွမ်းၼင်ႇလႆႈႁူႉမႃး ႄတ့တႃႇၵႂႃႇယွၼ်းဢုပ်ႇ ဢူဝ်းတင်း မၢၼ်ႊသွင်ၾႆၢႇ(သိုၵ်းမၢၼ်ႊႄလႈဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ)၊ တီႈႄတႉလူဝ်ႇလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၸွမ်းတင်း ၸၢဝ်းၶူိဝ်းၼႂ်းမူိင်းမၢၼ်ႊတင်းသဵင်ႈထႅင်ႈၵွၼ်ႇ၊ ေပႃးၽွမ်ႇၵၼ်ယဝ်ႉ ၸင်ႇေတၸၢင်ႈၵႂႃႇဢုပ်ႇတင်းမၢၼ်ႊ၊ ၸင်ႇေတပဵၼ်မႃး "ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းသၢမ်ၾႆၢႇသၢမ်ၶႃၵဵင်း " ဢၼ်ၵူႊမူီင်းမူီင်းပူိၼ်ႈၵမ်ႉထႅမ်ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမီးၶႂ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵွပ်ႈၼၼ်ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းလူဝ်ႇၽွမ်ႇၵၼ် 1. ၼႂ်းပီႈၼွင်ႉတႆးၼင်ႇၵၼ် 2.ၼႂ်းၸၢဝ်းၶူိဝ်းၼႂ်းမူိင်းတႆး 3. ၼႂ်း ၸၢဝ်ႈၶူိဝ်းၼႂ်းမူိင်းမၢၼ်ႊ 4. ၸင်ႇေတလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းတင်းသွင်မၢၼ်ႊ(ေပႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႊၽွမ်ႉ) 5.ေပႃးလႆႈ ဢုပ်ႇသမ်ႉေတဢုပ်ႇၵၼ်ၸူိင်ႉႁို်ဝ်? ဢၼ်ႁဝ်းၶႂ်ႈမီးၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉၸွင်ႈမၢၼ်ႊတင်းသွင်ေတၽွမ်ႉ? ၸွင်ႇ ၸၢဝ်ႈၶူိဝ်းၶဝ်ေတၽွမ်ႉ? သဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ်ေတၵႂႃႇၸူးလွင်ႈၸူိဝ်းၼႆႉမၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်မူိင်းတင်းသဵင်ႈ၊ ၵူႊၶၵ်း တွၼ်ႈ ေပႃးဢမ်ႇၸႅင်ႈလႅင်းေတႃႇၵၼ်၊ေပႃးဢမ်ႇသို်ဝ်ႈယူဝ်းေတႃႇၵၼ်ၼႆ၊ ေတႁဵတ်းႁုိဝ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၸွမ်းၵၼ်၊ လွင်ႈလႆၢးလိင်းၼၼ်ႉမီးဝႆႉႁင်းၽႂ်မၼ်းေသတႃႉသမ်ႉေတၸႂ်ႉၸွၵ်ႈလႆၢးၸူိင်ႉႁိုဝ်ၸွင်ႇေတလႆႈ လွင်ႈယုမ်ႇ ယမ်ဝႆႉဝၢင်းၸႂ်ေတႃႇၵၼ်၊ ယႃႇေပဝႃႈေတႃႇမၢၼ်ႊေတႃႇ ၸၢဝ်းၶူိဝ်းတၢင်ႇၶူိဝ်းလႃႈ၊ေတႃႈေတႃႇ တႆးၼင်ႇၵၼ်မၼ်း ေပႃးယၢပ်ႇယဝ်ႉ၊ၵမ်ႈ ၽွင်ႈ ဝႃႈ "ေပႃးႁဝ်းႁူၺ်းၽွမ်ႇၸၢဝ်ႈၶူီဝ်းလႆႈမူိၼ်ၼင်ႇဝႃႈၼၼ်ႇၼႆ ႁဵတ်းသင်ႁဝ်းဢမ်ႇ ၶတ်းၸႂ်ပူၵ်းပွင် ဝၢၼ်ႈမူိင်း ႁင်းၵူၺ်းလႃႇ?" ၼႆ ပႆၢးဝူၼ်ႇဢၼ်ၼႆႉေၵႃႈဢမ်ႇထုၵ်ႇ လီလိုမ်းဢဝ်မႃးဝူၼ်ႉ တူၺ်း လိုၵ်ႉလိုၵ်ႉ၊လီဢမ်ႇလီ သဵၼ်ႈတၢင်းသဵၼ်ႈၼႆႉေတၸၢင်ႈၽႅဝ်ယူိင်း မႆၢဝႆးလူိဝ်ႁိုဝ်ေၵႃႈဢမ်ႇႁူႉၽႂ်ေတ ၸၢင်ႈ လၢတ်ႈလႆႈ၊ ႄလႈတၢင်း ၽွမ်ႉႁူမ်ႈေၵႃႈယူဝ်ႇေတၸဵဝ်းလႆႈဝႆးလူိဝ်ၸွမ်းထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ။ ေပႃးယင်းပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းသွင်သဵၼ်ႈ"ၶဵင်ႈသိုဝ်ႈ"ေတႃႈၵၼ်ယူႇၸူိင်ႉၼႆႄတႇ သွင်သဵၼ်ႈၼႆႉေတဢမ်ႇမီးဝၼ်း မႃးထူပ်းၺႃးၵၼ်လႆႈေသပွၵ်ႈ၊ ၵူၼ်းၼိုင်ႈေၵႃႉၼႆႉမၼ်းပႆတၢင်းလႆႈသဵၼ်ႈလဵဝ်ၵူၺ်း၊ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပႆတၢင်း လႆၢ သဵၼ်ႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းလဵဝ်ၵၼ်၊ၵွပ်ႈၼၼ်သဵပ်ႈတၢင်းတႃႇတႆးႄလႈ ၸၢဝ်းၶူိဝ်းမူိင်းတႆးေတ ပႆၼၼ်ႉ ေပႃး မီး သဵၼ်ႈလဵဝ်ၵူၺ်းၼႆ တၢင်းၽွမ်ႇႁူမ်ႈေၵႃႈေတ မီးဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်း၊တၢင်းၽွမ်ႉ ႁူမ်ႈသွင်သဵၼ်ႈၼၼ်ႉ လူိၵ်ႈႁႂ်ႈ မၼ်းလူိဝ်သဵၼ်ႈလဵဝ်ၵူၺ်းေသ ၵပ်းသၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇႄလႈတႆး၊ဢမ်ႈၸႂ်မႃးၵပ်းသၢၼ်တႃႇၸွမ်း ၵူၼ်းပူိၼ်ႈ ဢၼ်ေတလႆႈဢဝ်ၸႂ်ပူိၼ်ႈထူၺ်ႈပဵၼ်ယႂ်ႇ၊ေ ပႃးဢမ်ႇ ၼၼ်တႆးၼႆႉေတမီးၸုိဝ်ႈ မၼ်းၵိုတ်းဝႆႉ ၼႂ်းပို်ၼ်းလႆၢလႆၢၵူၺ်းယဝ်ႉ။
