ပၢင်ပွႆးယွင်ႈေယႃးေမႃယႃၸႆၢးၶမ်းလဵၵ်း
April 15, 2009 မွၵ်ႇမုၼ်းမႂ်
ေပႃးဝၼ်းထိ 27 လူိၼ်ေဢႇပရူိဝ်ႇလ် 2009 ၼႆၼႆ့ ေၵႃႄလႈလိၵ်ႈလႆၢးႄလႈၾိင်းႄငႈတႆး ဝဵင်ႈတႃႈၵုင်ႈ ႄလႈဝဵင်းလူိဝ်ႇ ႁူမ်ႈ ႁွမ်းၵၼ်ေသေတႁဵတ်းပွႆးယွင်ႈေယႃးေမႃယႃၸႆၢးၶမ်းလဵၵ်း ၼႂ်းဝၼ်း ၵူိတ်ႇၶွပ်ႈၶူပ်ႇ (60) ပီႊ ၼႂ်းဝၼ်းထိ 27 လူိၼ်ေဢႇပရူိဝ်ႇလ် 2009ၼႆ့ ၼႆလႆႈႁူႉယိၼ်းၶၢဝ်ႇမႃးၸူိင့်ၼႆၶႃႈ။ ပၢင်ပွႆးၼႆ့ေတၸတ်းႁဵတ်ႈတီႈဝဵင်းလူိဝ် ဢၼ်ပဵၼ်ဝဵင်းတီႈၸႆၢးၶမ်းလဵၵ်း မီးႁူိၼ်းယူႇသဝ်းဝႆ့ၼၼ့်ၼႆယဝ့်၊ ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၼၼ့်ေတမီးလွင်ႈႁႅၼ်းလူႇတၢၼ်းၵၢပ်ႈသွမ်းၼႂ်းဝၼ်းၵူိတ်ႇ ေသ ေပႃး ႁူဝ်ၶမ်ႈမႃး သမ့်ေတ မီးၶွၼ်ႇသူိတ်ႇ (Concert ) လွင်ႈႁႆႇတုိင်ႈပၢၼ်မႂ်ႇ၊ ဢၼ််ေတမီးတင်းၸႆၢး သႅင်ၸွမ်ၾႃႉ၊ ၸႆၢး ဢွင်ႇထီးၶမ်း၊ၸႆၢးၸူိင်း ႁၢၼ်၊ ၸႆၢးသႆၢလႅင်း၊ၸႆၢးသႅင်ၸွမ်မၢဝ်း၊ယိင်းသႃႇရႃႇ ယိင်းမူဝ်မူဝ်ၶမ်းေဢး၊ ယိင်းၶမ်းၼွင့် ႁူမ်ႈပႃး ၽူႈႁွင့်ၵႂၢမ်း ပီႈ ၼွင့်မၢၼ်ႊဢၼ်မီးၸုိဝ်ႈသဵင်ၶဝ်လႆၢေၵႃႉေၵႃႈ ေတမႃး ႁူမ်ႈေၵျႃႇ မူၼ်ႊၸႂ်ပၼ်ၼႂ်းဝၼ်းယွင်ႈေယႃးၼႆၼႆယူႇယဝ့်၊ ၸႆၢးၶမ်းလဵၵ်းပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိ ဝဵင်းသႅၼ်ဝီ မူိင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ၵူိတ်ႇမူိဝ်ႈဝၼ်းထိ 27 လူိၼ်ေဢႇပရူိဝ်ႇလ် ပီႊ2492 ၊ ႁဵၼ်းယဝ့်ၸၼ့်ၸွမ်ပႆၢးယႃႈယႃ တီႈ ၸၼ့်ၸွမ်ပႆၢးယႃႈယႃဝဵင်းလူိဝ်ႇ၊ယၢမ်းလဵဝ်ပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ေၵႃလိၵ်ႈလႆၢး ႄလႈၾိင်းႄငႈတႆးတင်းလူင် မူိင်းမၢၼ်ႊပတ်းပိုၼ့် ႄလႈပဵၼ်ေမႃယႃဝႆ့တီႈႁူင်းယႃဝဵင်းလူိဝ်ႇ။ ၸႆၢးၶမ်းလဵၵ်းပဵၼ်ၶူးေမႃလူင်တႅမ်ႈၽဵင်းၵႂၢမ်းတႆးပၢၼ်မႂ်ႇေတမီး ၸုိဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ တင်းၼႂ်းတူင်ႇ ဝူင်းမူိင်းတႆး ႄလႈမူိင်းမၢၼ်ႊပတ်းပိုၼ့်၊ မၼ်း ၸႆၢးၽိုၵ်းတႅမ်ႈၵႂၢမ်းပၢၼ်မႂ်ႇမႃးၸဵမ်မူိဝ်ႈပၢၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်း မွၵ်ႈပီႊ 1965 မီးၽဵင်းၵႂၢမ်းတီႈတႅမ်းမႃးၼပ့်ပဵၼ်ႁူဝ်ႁဵင်ၽဵင်း၊ၽဵင်းၵႂၢမ်းဢၼ်မီးၸုိဝ်ႈသဵင် လိုဝ်းလင်လူိဝ်ပူိၼ်ႈ ႄတ့ပဵၼ် ၵႂၢမ်း “လိၵ်ႈႁူမ်ႈမႆၢပၢင်လူင်” ဢၼ်ပီႈၼွင့် တႆးႁဝ်းၶဝ်ၵူႊေၵႃႉႁူႉၸၵ်းလီၼၼ့်ယဝ့်၊ ၸႆၢးၶမ်းလဵၵ်းတႅမ်းတင်း ၽဵင်း ၵႂၢမ်းတႆႈၵႂၢမ်းမၢၼ်ႊႄလႈဢင်းၵိတ်း ေသဢမ်ႇၵႃး ဢဝ်ၽဵင်းၵႂၢမ်း ၸူိဝ်း တႅမ်ႈ ၸူိဝ်းၼၼ့်ေသ ပၼ်ႈေလႃႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၽူႈႁွင့်ၵႂၢမ်းတႆးမီးၸုိဝ်ႈသဵင်မႃးတင်းၼမ် ၸူိင့်ၼင်ႇၸူိဝ်း ေတ မႃးမူၼ်ႈသူိဝ်းႁွင့်ၵႂၢမ်းပၼ်ၼႂ်းပၢင်ပွႆးယွင်ႈေယႃး ၸႆၢးသႅင်ၸွမ်ၾႃႉ၊ၸႆၢးဢွင်ႇထီးၶမ်း ယိင်းသႃႇရႃႇ ႁူမ်ႈ တင်းၽူႈႁွင့်ၵႂၢမ်းၸုိဝ်ႈသဵင်လုိဝ်း ၸႆၢးထီးသႅင် ဢၼ်လႆႈ သဵင်ၵၢမ်ႈၵႂႃႇယဝ့် ၼၼ့်ပီႈၼွင့်မၢၼ်ႊ လႆၢေၵႃႉ ထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ၊ ၸႆၢးၶမ်းလဵၵ်း မီးလုၵ်ႈယိင်းဢၼ်ပဵၼ်ၽူႈ ႁွင့်ၵႂၢမ်းမီးၸုိဝ်ႈသဵင် ေၵႃႉ ၼုိင်ႈ ဢၼ်ႁွင့်ဝႃႈ “ယိင်းၶမ်းၼွႆႉလဵၵ်း” ေသ မီးေမးၼၢင်း ဢၼ် ပဵၼ်ပီႈၼွင့်ၸၢဝ်းမွၼ်း ႁွင့်ၸုိဝ်ႈဝႃႈေမႃယႃၼွႆႉၼွႆႇတိၼ်ႇ ဢၼ်ၸႆၢးၶမ်း လဵၵ်းႁဵတ်း ၵႂၢမ်းမၢၵ်ႇ မႃးဢမ်ႇႁူႉလႆၢသိပ်းၽဵင်းၼၼ်ႉယဝ့်။ ယွၼ်းႁႂ်ႈေမႃယႃၸႆၢးၶမ်လဵၵ်းမီးတၢင်းၵတ်းယဵၼ် မီးငုိၼ်းတွင်းၼမ်ၼမ်ႄလႈ ႁႂ်ႈဢႃႇယုယိုၼ်းယၢဝ်း သိုပ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ပိုၼ်းၵႂႃႇလႆႈၶူီဝ်းၶူိဝ်းယႂ်ႈယႂ်းေသၵမ်း။ |
Tai Info
- About Tai (Shan)
- Learning Tai
- Tai Romanization
- Tai Msic
- Panglong Agreement
- Shan State
- Shan State (Imperial Gazetteer of India )
