လွင်ႈၵႃႉေတႃႉသူင်ႇၵူၼ်းမူိင်းမၢၼ်ႊထိုင်မူိင်းထႆးၼၼ်ႉမီးမႃးႁိုင်ေသတႃႉလွင်ႈၵႃႉေတႃႉသူင်ႇၵူၼ်းလုၵ်ႉတီႈ လႅၼ်လိၼ်ထႆးမၢၼ်ႊေသၵႂႃႇထိုင် တီႈမူိင်းဢေမႇရိၵၼ်ႇၼၼ်ႉ ႄတႇမီးမႃးၸဵမ်မူိဝ်ႈပီႊ 2006 ၼႆယဝ်ႉ။ၵူၼ်း မူိင်းမၢၼ်ႊတႃႇလႆႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ထိုင်မူိင်းဢေမႇရိၵၼ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်ယၢပ်ႇႄတႉႄတႉႄလႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈ လႆႈၸႂ်ႉလွၵ်းလၢႆးၵူၼ်းၵႃႉေတႃႉသူင်ႇေသၵႂႃႇၵၼ်ယူႇယဝ်ႉ။ မူိၼ်ၸူိင်ႉၼင်ႇေပႃးပဵၼ်ၵူၼ်းၽူႈတီဢမ်ႇယၢမ်ႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈပႆၢးမူိင်းသင်ေသ သမ််ႉၶႂ်ႈၵႂႃႇမူိင်းဢေမႇရိၵၼ်ၼႆ ၵႃႈလႆႈႁႃၽူႈၵႃႉၵူၼ်းၵၢင်ေသ ေၵႃႉေၵႃႉ ယဝ်ႉ ၶတ်းၸႂ်ၵႂႃႇတီႈ "ပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပႆၢႈေၽး" တီႈလႂ်တီႈၼိုင်ႈတီႈလႅၼ်လိၼ်ထႆးမၢၼ်ႊေသ ႁဵတ်း"ၽူႈပႆၢႈ ေၽးပွမ်ႇ" ႁႃတၢင်းၵႂႃႇႁႂ်ႈထိုင်မူိင်းထိသၢမ် ႁႂ်ႈလႆႈႁဵတ်းၸူိင်ႉၼၼ်ယူႇယဝ်ႉ။ ၽူႈၵႃႉၵူၼ်းၵၢင်ၼၼ်ႉမီးၵူႊၸူိဝ်းၸူိဝ်းဢၼ်လုၵ်ႉတီႈတႃႈၵုင်ႈေသ ေတႃႉသူင်ႇ လႅၼ်လိၼ် မူိင်းထႆး ၼၼ်ႉ မီး ပႃးတင်းၵူၼ်းမၢၼ်ႊၸူိဝ်းၵႂႃႇထိုင် မူိင်းဢေမႇရိၵၼ်ႇေသ လႆႈၶႅပ်းမႂ်ၵိုၵ်း တူဝ်ယဝ်ႉ ၼၼ်ႉေၵႃႈ ပႃးၼႆ ယဝ်ႉ။ၵူၼ်း ၵႃႉၸူိဝ်းမီးၶႅပ်းမႂ်ဢေမႇရိၵၼ်ႇၸူိဝ်း ၼႆႉမူိဝ်ႈၸူိဝ်းၶဝ်ပွၵ်ႇမႃးဢႅဝ်ႇတႃႈၵုင်ႈ ၼၼ်ႉဢဝ်ငိုၼ်း ၵႃႊၸၢင်ႈတီႈၵူၼ်း ၸူိဝ်းဢၼ်ၶႂ်ႈၵႂႃႇေသႁူမ်ႈၵၼ်တင်းၵူၼ်းၵႃႉၵၢင်ႁႂ်ႈသူင်ႇပၼ်ထိုင်လႅၼ်လိၼ် ၶဝ် ႁဵတ်း ၵၢၼ်ၵၼ် ၸူိင်ႉၼႆယဝ်။ သဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ်ၽူႈပႆၢႈေၽးမူိင်းမၢၼ်ႊၶဝ်ဢွၵ်ႇၵႂႃႇမူိင်းဢေမႇရိၵၼ်ႇႁူမ်ႈပႃးမူိင်း ထိသၢမ်ၼၼ်ႉ လႅၵ်ႈလႆၢႈ ယဵၼ်းပဵၼ်လွၵ်းလၢႆးႁႃၵိၼ်ၵႂႃႇ ယဝ့်ၼႆၽူႈပႆၢေၽးၸူိဝ်း တုိၵ်ယူႇဝႆႉၼႂ်း ပၢင်သဝ်း ၼၼ်ႉမွၵ်ႇလၢတ်ႈၸူိင်ႉၼႆ၊မၼ်းပဵၼ်သုၼ်ႇပုၼ်ႈတႃႇၽူႈ ဢၼ်တႃႇၼိုင်ႈလႆႈ(ၽူႈမီးငိုၼ်း)ၶဝ်မႃး ၸူိင်ၼႆ သွင်ပီႊပႆၢယဝ်ႉဝႃႈ ၼႆ၊တီႈပၢင်သဝ်း ႁိမ်းႄမႈသွတ်းၼႆႉမီႈၵူၼ်းမၢၼ်ႊဢၼ်လႆႈ " သုၼ်ႇေသႃႉႁူမ်ႈၵၢၼ်မူိင်း" ဝႆႉတီႈၵျပၢၼ်ႇေၵႃႉၼိုင်ႈ၊ ၸႂ်ႉငိုၼ်းထႆး မွၵ်ႈသၢမ်သႅၼ်ေသ ၵႂႃႇႁွင့်ေပႃႈႄမႈပီႈ ၼွင့်ၸူိဝ်းၵိုတ်းဝႆ့တီႈတႃႈ ၵုင်ႈ၊ငူပ်ႉငိ (မွၼ်ငိုၼ်း) ၵၼ်တင်ႈၽူႈယႂ်ႇ ၵူၼ်းလူင် ၼႂ်းပွၵ်ႈ၊ၼႂ်းပၢင်သဝ်းေသ ၵူၼ်းႁူိၼ်းၶဝ်တင်း ႁူိၼ်း လႆႈ ႁွတ်ႈၵႂႃႇဢေမႇရိၵၼ် ယူႇယဝ်ႉ၊ ပၢင်သဝ်း ၽူႈပႆၢႈေၽး မၢင်တီႈပဵၼ်ဝႆ့ၸူိင်ႉၼႆယဝ်ႉ။

ၵူၼ်းမၢၼ်ႊၸူိဝ်းမီးငိုၼ်းၶဝ်လုၵ်ႉတီႈတႃႈၵုင်ႈဢမ်ႇၼၼ်တၢင်ႇတီႈၼႂ်းမူိင်းမၢၼ်ႊေသၵမ်ႈၽွင်ႈၵပ်းသုိပ်ႇ တင်း ၵူၼ်းႁူႉၸၵ်း၊ၵမ်ႈၽွင်ႈၵပ်းသုိပ်ႇၵူၼ်းၵၢင် မႃးတီႈပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပႆၢႈေၽး ေသယွမ်းသဵင်ႈငိုၼ်း ၸူိင့် ၼႆၼႆႉမီးတင်းၽူႈလႆႈၵႂႃႇႄတ့ႄလႈၽူႈသုမ်းလႆၢ(ၺႃးလႅၼ်)ေသ ၵိုတ်းဝႆႉယူႇတီႈႄမႈသွတ်း ေၵႃႈမီးတင်း ၼမ်ၼႆယူႇယဝ်ႉ။ ၽူႈၵႃႉၵူၼ်းၵၢင်ၶဝ်ၼႆ့ၵပ်းသိုပ်ႇတင်းၵူၼ်းတႃႈၵုင်ႈ၊ေမႃႇလမႅင်ႇ၊ၽႃႈဢၢၼ်ႇ ၸူိဝ်းၼႆႉ ေသ ၵဵပ်းၵႃႈ ႁူဝ် ၼုိင်ႈေၵႃႉႁႃႈမိုၼ်ငိုၼ်းထႆး(ငိုၼ်းမၢၼ်ႊမွၵ်ႈ 17သႅၼ်)ေပႃးပဵၼ်တင်း ႁူိၼ်းၼႆၵဵပ်းၼိုင်ႈ သႅၼ်ငိုၼ်း ထႆး (ငိုၼ်းမၢၼ်ႊမွၵ်ႈ 35 သႅၼ်)မႃးယူႇဝႆႉတီႈႄမႈသွတ်းေသေပႃးဝႃႈၼႃႈႁူိၼ်းဢၼ်မီး “ၶႅပ်းမႂ်ၶႅၵ်ႇၸိုင်ႈထႆး” (5)ေၵႃႉေပႃးၼႆသဵင်ႈငိုၼ်းမွၵ်ႈသွင်သႅၼ်ႁႃႈေၵႃႈဢမ်ႇလူဝ်ႇၶဝ်ႈၼႂ်းပၢင်သဝ်းေသၵႂႃႇထိုင်မူိင်း ဢေမႇ ရိ ၵၼ်လႆႈ ယဝ့်ဝႃႈၼႆ။ ပုၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းတီႈမီးငိုၼ်းၼၼ်ႉဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇမႃးယူႇၼႂ်းပၢင်သဝ်း၊ေပႃးထိုင်ၶၢဝ်း ယၢမ်း UN ပူိၼ်ႈေတထတ်းသဵၼ်ႈၵူၼ်း၊ဢမ်ႇ ၼၼ်မီးပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉၶိုၼ်ႈၶူိင်မိၼ်ၼႆ ၽူႈပဵၼ်ၵူၼ်း ၵၢင် ၶဝ် သိုပ်ႇၾူၼ်း လၢတ်ႈပၼ်၊ၵူၺ်းလူဝ်ႇၶၢတ်ႈ လူတ်ႉၵႃးေသၵႂႃႇတီႈဢွင်ႈ ပူိၼ်ႈေတထတ်း၊ ေတၽိုၵ်း ၼၼ်ႉၵူၺ်းယဝ်ႉ။

မီးၵူၼ်းၼႂ်းၸုမ်းၵၢၼ်မူိင်းၵမ်ႈၽွင်ႈၼႆႉတူဝ်ၶဝ်ႄတႉဢမ်ႇဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈမူိင်းေသတႃႉေၵႃႈႁဵတ်းပၼ်မႂ်ႈၶၢမ်ႈ မူိင်း(passport)ပီႈၼွင်ႉၶဝ်၊ၵူၼ်းႁူႉၸၵ်းၶဝ်ေသ ႁႂ်းလုၵ်ႉတီႈတႃႈႁူိဝ်းမိၼ်ႈတႃႈၵုင်ႈမႃးတီႈတႃႈႁူိဝ်းမိၼ် "သဝၼ်ၼၽုမ်း" မူိင်းထႆးယူႇယဝ့်။လုၵ်ႉတီႈၼၼ်ၵႂႃႇတီပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပႆၢႈေၽးေသၶတ်းၸႂ်တႃႇေတ လႆႈ ၵႂႃႇ မူိင်းထိသၢမ်၊ မူိၼ်ၼၼ်ၼင်ႇၵဝ်ႇၵမ်ႈၽွင်ႈေၵႃႈၶၢမ်ႈလတ်း "လွႆေတႃးၼ" ေသမႃးထိုင် တီႈမျႃႉဝတီႇ ၵၼ်ေၵႃႈ မီးတင်းၼမ်ယူႇယဝ်ႉ၊ ၼၢင်းယိင်းေၵႃႉၼုိင်ႈ တီႈႁွတ်ႈၵႂႃႇမူိင်းဢေမရိၵၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ “လုၵ်တီႈ တႃႈၵုင်ႈ ၶီႇ ႁူိဝ်းမိၼ်မႃးပႃးငိုၼ်းမႃးသွင်ေၻႃႉ လႃႇ၊ၵူၼ်းႁူႉၸၵ်းမႃး ႁပ့်တီႈမူိင်းၵွၵ်ႇယဝ်ႉ ၵႂႃႇႄမႈသွတ်း၊ လႆႈပႂ်ႉသွင်လူိၼ် ပႆၢတႃႇေတၶဝ်ႈၼႂ်းပၢင်သဝ်းလႆႈ၊ “မႂ်ပၼ်ၶႂၢင်ႉ” မူိဝ်ႈၶဝ်ႈမူိင်းၵွၵ်ႇလႆႈၶႂၢင်ႉလူိၼ်ၼိုင်ႈ၊ မူိဝ်ႈၶဝ်ႈမူိင်းၵွၵ်ႇလႆႈၶႂၢင်ႉလူိၼ်ၼိုင်ႈ၊ဝၼ်းမၼ်းတဵမ်ယဝ့်သဵင်ႈ ငိုၼ်းထႆး 2ႇ800 ေသၵႂႃႇလႆႈ ထႅင်ႈ တီႈ ႄမႈသွတ်းတႃႇသွင်လူိၼ်၊ေပႃးယဝ်ႉၼၼ်ႉေၵႃႈမႂ်ၼၼ်ႉေတမူတ်းဢႃႇယု ယဝ်ႉ ၊ေတလႆႈၶပ်း ၶိုင်ၵွၼ်ႇမႂ် ေတမူတ်းယဝ်ႉ၊တႃႇေတၶဝ်းၼႂ်းပၢင်သဝ်း၊တႃႇသိုဝ့်ႁူိၼ်းၼႂ်းၼၼ်ႉ၊ တႃႉေတ တႅၼ်းၸိုဝ်ႈ တီႈၵူၼ်း ၵဝ်ႇႄတႇၵႂႃႇၸူိဝ်းၼႆ့လႆႈသဵင်ႈ ငိုၼ်းမွၵ်ႈငိုၼ်းထႆး သႅၼ်ၼိုင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ၊ငိုၼ်းတီႈ ဢမ်ႇ ေပႃးၼၼ်ႉေၵႃႈ တၢင်းႁူိၼ်းသူင်ႇပၼ်မႃးတၢင်းထူိၼ်၊ၵူၼ်းႁပ်ႉလွႆးငိုၼ်းၶဝ်သူင်ႇပၼ် ထိုင်ပၢင်သဝ်းၼႆယဝ်ႉ။

ၽူႈဢမ်ႇၶႂ်ႈမွၵ်ႈၸိုဝ်ႈေၵႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈလွင်ႈၸူိင်ႉၼႆၼႆႉမူႇၸုမ်းၸူိဝ်းဢၼ်ၵပ်းၵႆၢႇတင်းပၢင်သဝ်းၵူၼ်း ပႆၢႈေၽး၊ဢႅၼ်ႇၵီျဢူဝ်ႇ၊တင်းၵူၼ်းယူႇဢႅၼ်ၶဝ် ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်းၵွၼ်ႇၸင်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းလႆႈၼႆယဝ်ႉ၊ မူိဝ်ႈပီႊ 2005 ၼၼ်ႉၵူႊပၢင်လႆႈတၢင်ႇလဝ်ႈၸိုဝ်ႈဝႆ့၊လႆႈ ေပႃႉႁၢင်ႊးလႆႈတဵၵ်းလႆၢးမုိဝ်း၊ လႆႈတဵၵ်း သႂ်ႉ ၼူိဝ် ၶႅပ်း မၢၼ်ႇေသလႆႈၵဵပ်း ေၶႃႈမုၼ်းဝႆႉၼႂ်းၶွမ်ႇပိဝ်ႇ တူိဝ်ႇၵမ်းလဵဝ်ၼႆယဝ်ႉ၊ လွင်ႈၸူိဝ်းၼႆႉ ၾႆၢႇၼႂ်းမူိင်းထႆး ၶဝ်ယိပ်းဝႆႉ၊ တႃႇတႅပ်းတတ်းလွင်ႈၵူၼ်းပႆၢႈေၽးေတလႆႈဢွၵ်ႇ ၼွၵ်ႈမူိင်း ၼၼ်ႉၵဵဝ်ႇ တင်း UNHCR ႄလႈ ၵူၼ်းလုမ်း ၽွင်း တၢင်ၶဝ်၊လွင်ႈၶပ်းၶိုင်တႃႇၵႂႃႇၼွၵ်ႈမူိင်းသမ်ႉပဵၼ် IOM ၶဝ်ၸတ်းၵၢၼ်၊ထတ်းၸႅတ်ႈ လွင်းပႆၢးယူႇလီ၊ ပိုတ်ႇ ပၼ်ပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉလွင်ႈၾိင်းႄငႈ၊ ပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉလွင်ႈ ဢွၵ်ႇတၢင်း ၸူိဝ်းၼႆႉ ယဝ့်။ ၵူၼ်းေတလႆႈၵႂႃႉမူိင်းၼွၵ်ႈ ၼႆႉေပႃးဢမ်ႇမီးလႆၢးမိုဝ်းၽူႈၵုမ်းပၢင်ၼႆဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈပၢင် သဝ်း ဢမ်ႇလႆႈ၊ ၵွပ်ႈၼၼ်တႃႇေတလႆၢ ေတဢဝ်ၵူၼ်းမႂ်ႇ ၵႂႃႇတႅၼ်းၵူၼ်းၵဝ်ႇလႆႈၼၼ်ႉေပႃးၽူႈမီးပုၼ်ႈ ၽွၼ်းႄတႇ ဢဝ် ၸၼ်ႉငဝ်ႈထိုင် ၸၼ်ႉပႆၢဢမ်ႇႁူမ်ႈႁူႉၸွမ်းၼႆ တိုၼ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ပႆၢးမၢၵ်ႈမီးေၵႃႉၼိုင်ႈ တီႈႄမႈသွတ်းဝႃႈ မူိဝ်ႈေတလႆႈၵႂႃႇဢေမႇ ရိၵၼ်ၼၼ်ႉမီးၵူၼ်း ဢဝ် ငိုၼ်းမႃးပၼ်ႁႃႈမိုၼ်ႇေတႃႇလႃႇတႃႇၵႂႃႇတႅၼ်းၶဝ်ႄလႈၶဝ်ေၵႃႈဢမ်ႇၵႂႃႇဢေမႇရိၵၼ်ေသ ဢဝ်ငို်ၼ်းၼၼ်ႉ မႃးလူင်း တိုၼ်းၵႃႉၶႆၢတီႈႄမႈသွတ်းေတႃႇဝၼ်းမူိဝ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ၊ မူိဝ်ႈပီႊ 2005မူိဝ်ႈတၢင်ႈလဝ်ႈသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ
ၵၼ်ၼၼ်ႉ ၵူၼ်း ၸူိဝ်းႁဵတ်ႈပႆၢးမၢၵ်ႈမီးယူႇ ႁိမ်းႁွမ်းႄမႈ သွတ်းၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ် ၵႂႃႇတီႈပၢင်သဝ်း ၵူၼ်း ပႆၢႈေၽးေသ ၵပ်းသိုပ်ႇ ၽူႈၵမ်းထိင်းၶဝ်၊ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၶဝ်၊ ၸူိဝ်းၵူၼ်းၵၢင်ၶဝ်ေသလဝ်ႈတၢင်ႇ ၸွမ်း ပူိၼ်ႈၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၵႃႉ သႅင်တီႈႄမႈသွတ်းတီႈေဢ သုတ်း(100)ေၵႃႉ ၼႂ်းၶၢဝ်း တၢင်းပီႊပႆၢ လႆႈၵႂႃႇ ထိုင်မူိင်းဢေမ၊ရိၵၼ်မူတ်းယဝ်ႉၼႆ ၵူၼ်းၵႃႉသႅင်ဢၼ်ၵႂႃႇယူႇတီဢေမႇ ရိၵၼ်ေၵႃႉ ၼိုင်ႈမွၵ်ႈ လၢတ်း၊ သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ေတႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် မီးၶၼ် ဝႆႉမွၵ်ႈငိုၼ်းထႆး ႁႃႈမိုၼ်ထိုင်ၼိုင်သႅၼ်တိုၵ်ႉမီး ၵူၼ်းၵႂႃႇ မႃးယူႇ၊ မီးၵူၼ်းၵၢင်ႁဵတ်းၵိၼ်ၵၼ်ယူႇၼႆယဝ်ႉ၊ ၵူၼ်းၵႃႉၵၢင်မၼ်းႄတ့လႆႈၼပ်ႁူဝ်သႅၼ် မၼ်းေသ တႃႉ ေၵႃႈၸူိဝ်းၽူႈၶွႆႈၶပ်းၶိုင် ပၼ်ၼႂ်းပၢင်ႄတ့လႆႈၼပ့်ႁူဝ်မိုၼ် မၼ်းၵူၺ်းၼႆၽူႈတီႈမုိတ်ႈၵုိဝ်းတင်းၵူၼ်း
ၵၢင်ၶဝ်လၢတ်ႈၸူိင်ႉၼႆ၊ ပဵၼ်ႁိုဝ်ေၵႃႈလီ ၵမ်ႈၽွင်ႈလႆႈ ၵႂႃႇ ႄတႉ ယူႇ ေသတႃႉၵမ်ႈၽွင်ႈ သမ်ႉၺႃးပႅတ်ႉ လႅၼ်ႄလႈ ၼၢင်းယိင်းၵမ်ႈၽွင်ႈေပႃႈလႆႈလူႉသုမ်းၸူဝ်ႊ ပၢၼ်ၵႂႃႇ ေၵႃႈမီး ၼႆ ယဝ်ႉ၊ ၵွပ်ႈပူိဝ်ႈဝႃႈမီး လွင်ႈ ၵူၼ်းပႆၢႈေၽးပွမ် ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ်ႁပ်ႉငိုၼ်းလၢပ်ႈသူးၸူိင့်ၼႆႄလႈၸူိဝ်းဢၼ် ပဵၼ်ၽူႈပႆၢႈေၽး ႄတ့ၸူိဝ်းၼၼ်ေၵႃႈဢမ်ႇ ႁတ်းလၢတ်ႈသင်ၼႆယဝ်ႉ။ၽူႈပႆၢႈေၽးပွမ်ၶဝ်ၼႆ့ႁဵတ်းၵဵင်ႈထွမ်ႇၶၢဝ်ႇ ၿီႇၿီႇသီႇ လႂ် ဝီႇဢူဝ်ႇေဢႇလႂ်၊ ယိပ်းပပ်ႉၽိုၼ်လိၵ်ႈၸူိဝ်း ၸုမ်းၵၢၼ်မူိင်းပူိၼ်ႈပိုၼ်ဢွၵ်ႇၸူိဝ်းၼၼ်ႉလႂ်၊ ဢၢၼ်ႇ လွတ်ႈသူပ်ႈေၶႃႈၵႂၢမ်းလၢတ်ႈဢွင်ႇ သၢၼ်းသုၵျီႇဝႆႉ ႁဵတ်းၸူိင့်ၼၼ်ယူႇၼႆယဝ်ႉ။လွင်ႈၸူိဝ်းၼႆႉၼႆႉ ေပႃး ၵႂႃႇသိုပ်ႇထၢမ်ႁႃၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ်တူၺ်းႄတႉႄတႉၼႆၸိုင် ၵႆႉေလႇတွပ်ႈဝႃႈ ပဵၼ် ၶၢဝ်ႇလိုဝ်းၵူၺ်းၼႆ ႁူမ်ႇတူမ်းဝႆႉလွင်ႈဢၼ်ပဵၼ်မီးႄတႉၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ၊ "ၵူၼ်းပႆၢႈေၽးႄတႉ" ၶဝ်ၼၼ်ႉၵွပ်ႈပူိဝ်ႈ တၢင်းၵိၼ် ဢမ်ႇပဵင်းေပႃးႄလႈဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇ ႄၼၵၢင် ၸႂ်ၼႃႈ လုမ်း UNHCR ၼႆယဝ်ႉ၊ ၽူႈပႆၢႈေၽးၼႂ်းပၢင်သဝ်း ေၵႃႉၼိုင်ႈမွၵ်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈၸူိဝ်းၼႆ့ေပႃးဢမ်ႇမီးလွင်ႈႄၵႈ လိတ်ႈပဵၼ်လၵ်းပဵၼ်ပူိင်ႄတႉၼႆၸိုင်ၼႂ်း ပၢင် သဝ်းမၢင်ပၢင်ၼႆ့ ေတၸၢင်ႈမီးၽူႈဢမ်ႇလီၶဝ်ၽွင်းငမ်ႈဝႆႉေသ ေတဢမ်ႉမီးပၵ်းပူိင်သင်၊ ေတသိုပ်ႇ ၵူိတ်ႈ လွင်ႈပၼ်ႁႃတၢင်ႇၸူိဝ်ႉတၢင်ႇပူိင် ၸွမ်းမႃးတိၵ်ႈတိၵ်းဢမ်ႇ ႁၢင်ႉၼႆယူႇယဝ်ႉ။